Achtergrondinformatie



Asielzoeker, vluchteling en uitgeprocedeerden

Er zijn veel termen die gebruikt worden in het vluchtelingenvraagstuk. STUV zet de belangrijkste begrippen even op een rijtje:

 

Asielzoeker

Een asielzoeker is een persoon die in een land asiel aanvraagt. Asiel aanvragen betekent dat de persoon bescherming van het betreffende land inroept. Wanneer die bescherming wordt geboden, krijgt de asielzoeker een verblijfsvergunning asiel bepaalde tijd voor vijf jaar. Na vijf jaar kan een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd worden aangevraagd.

 

Wie een vluchteling is, staat beschreven in het Vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties. Volgens het Vluchtelingenverdrag is  een vluchteling iemand die in zijn thuisland gegronde vrees heeft voor vervolging. Redenen daarvoor kunnen zijn: ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of seksuele voorkeur. De vluchteling kan in eigen land geen bescherming krijgen tegen deze vervolging.

 

Een asielaanvraag wordt behandeld door de Immigratie- en Naturalisatie Dienst (IND) in Nederland. Deze dienst neemt een beslissing over de asielaanvraag. De opvang tijdens de procedure wordt verzorgd door het Centrale Orgaan opvang Asielzoekers (COA). In 2014 kwamen 24.000 asielzoekers naar Nederland, dat was een toename van 66% ten opzichte van 2013 en het hoogste aantal sinds 2002. In 2015 verdubbelde dat aantal nog eens voordat in april 2016 een daling inzette.

 

In Nederland wonen ruim 288.000 erkende vluchtelingen. De meeste vluchtelingen komen uit Syrië, Irak, Eritrea, Somalië, Afghanistan en Iran.

 

Uitgeprocedeerden

Zodra de Immigratie- en Naturalisatie Dienst een negatieve beslissing neemt in de asielprocedure, eindigt de opvang door het Centrale Orgaan opvang Asielzoekers. Soms kan de asielzoeker nog een vergunning vragen op andere gronden in een zogenoemde reguliere procedure. Gedurende die procedure wordt, op enkele uitzonderingen na, geen opvang geboden.

 

Nederlands vluchtelingenbeleid

Een asielzoeker die in Nederland bescherming vraagt, moet aan een aantal voorwaarden voldoen om als vluchteling erkend te worden.

  • Igv van vluchteling: moet individueel aantonen dat hij vervolgd wordt in verband met zijn ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of seksuele voorkeur en dat hij tegen deze vervolging geen bescherming kan krijgen.
  • Igv van onmenselijkbehandeling: aantonen onmenselijke bestraffing of behandeling zoals vrouwenbesnijdenis, gedwongen uithuwelijking of risico op marteling bij verhoren of verblijf in gevangenissen, vervolging voor misdrijven die bij ons geen misdrijf zijn zoals het land zonder toestemming verlaten
  • Voor subsidiaire bescherming is een onveilig land een voorwaarde.

 

 

De Nederlandse regering bepaalt welke landen veilig zijn.

 

Dublinclaimanten

Er zijn ook de zogenaamde Dublinclaimanten. Dit zijn vluchtelingen van wie het asielverzoek in een ander land behandeld moet worden omdat hij of zij daar als eerste Europa is binnengekomen. Er is hiervoor een akkoord gesloten in Dublin, vandaar de naam. Tot de overdracht aan het andere land moet de vluchteling in Nederland blijven.

Het dublinverdrag is weer erg actueel geworden met de enorme vluchtelingenstroom die over land naar Europa is ontstaan. Ook bij de ontruiming van het vluchtelingenkamp in Calais speelt dit verdag een rol omdat de vluchtelingen niet geregistreerd willen worden want dan is hun asielaanvraag in een ander land vrijwel kansloos.

 

Koppelingswet

In juli 1998 werd de zogenaamde Koppelingswet van kracht. Hierdoor zijn de mogelijkheden voor illegalen in Nederland behoorlijk ingeperkt. Door deze wet komen mensen zonder verblijfsvergunning niet meer in aanmerking voor collectieve voorzieningen zoals uitkering en huisvesting. Daarnaast komen deze mensen ook niet in aanmerking voor vergoeding van medische kosten. Dit is in tegenspraak met de grondwet waarin staat dat zij wel degelijk recht hebben op gezondheidszorg. Daarom is na de inwerkingtreding van de Koppelingswet een fonds ingesteld waaruit de zorg aan onverzekerbare vreemdelingen vergoed kan worden. Hiermee wordt ervoor gezorgd dat noodzakelijke medische zorg wel wordt gegeven. Op www.zorginstituutnederland.nl is hierover meer informatie te vinden.

 

Vreemdelingenwet

In de Vreemdelingenwet zijn regels opgenomen voor de behandeling van aanvragen van een verblijfsvergunning. De uitvoering is in handen van de IND, de Immigratie- en Naturalisatiedienst.

In 2001 is de Vreemdelingenwet van kracht geworden. Deze wet is  in 2012 aangevuld met de Wet Modern Migratiebeleid.

Vluchtelingen die in Nederland asiel willen aanvragen moeten daarvoor naar een aanmeldcentrum. Voor vluchtelingen die op Schiphol aankomen is er daar terplekke een centrum ingericht. Andere vluchtelingen worden verwezen naar een centrum in Ter Apel, Zevenaar of Den Bosch.

In het aanmeldcentrum dient de vluchteling een asielaanvraag in. De IND voert dan met de vluchteling twee gesrpekken, het eerste gehoor en het nader gehoor. De IND moet binnen vijf werkdagen na het gesprek laten weten of de aancraag ingewilligd wordt of dat verder onderzoek nodig is of dat het verzoek kansloos is. In het laatste geval mag de vluchteling in beroep gaan maar mag hij in principe de uitspraak niet in Nederland afwachten. Om de uitspraak in Nederland te mogen afwachten is toestemming nodig van de rechter via een zogenaamde ‘voorlopige voorziening’.

 

Links

 

Links naar regionale organisaties

De Leidse Studenten Ekklesia

www.ekklesia.leidenuniv.nl

Gemeente Leiden: www.leiden.nl

Diakonaal Centrum ‘De Bakkerij’

www.debakkerijleiden.nl

Stichting GIL – Gezondheidszorg Illegalen Leiden: www.gil-leiden.nl

Stichting Leergeld Leiden

www.leergeld.nl/leiden

Stichting Urgente Noden: www.sunleiden.nl

Platform Vluchtelingenorganisaties Leiden

De Fabel van de Illegaal

www.defabel.nl

De Binnenvest – Leiden

www.debinnenvest.nl

 

Links naar landelijke organisaties

Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland

www.vluchtelingenwerk.nl

Stichting NIDOS

www.nidos.nl

Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)

www.coa.nl

Forum: Integratiewijzer

www.forum.nl

LBR: Landelijk Bureau ter Bestrijding van Rassendiscriminatie

www.art1.nl

SAMAH: Stichting Alleenstaande Minderjarige Asielzoekers Humanitas

www.samah.nl

VON: Vluchtelingen Organisaties Nederland

www.vluchtelingenorganisaties.nl

Stichting Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt

www.stichtinglos.nl

Immigratie- en Naturalisatiedienst

www.ind.nl

Centrum voor Migratierecht

www.ru.nl/law/cmr

Nederlands Juristen Comité voor Mensenrechten

www.njcm.nl/site

Rijksoverheid.nl

www.rijksoverheid.nl

Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken

www.acvz.com

Postbus 51 – Rijksoverheid

www.postbus51.nl

Solidariteitsorganisatie voor vluchtelingen en migranten zonder verblijfsvergunning

www.stil-utrecht.nl

ASKV – Amsterdams Solidariteits Komitee Vluchtelingen

www.askv.dds.nl

Vereniging Asieladvocaten en -juristen Nederland

www.vajn.org

Pharos – Landelijk kenniscentrum op het gebied van gezondheid van vluchtelingen

www.pharos.nl

GGD – Kennisnet

www.ggdkennisnet.nl

Landelijk informatie- en adviespunt over zorg aan illegalen

www.lampion.info

Stichting voor Vluchteling-studenten UAF

www.uaf.nl

 

Links naar internationale organisaties

IOM: Internationale Organisatie voor Migratie

www.iom.int

Amnesty International

www.amnesty.nl

UNHCR: The UN Refugee Agency

www.unhcr.org

UNICEF

www.unicef.org

European Council on Refugees and Exiles

www.ecre.org

Human Rights Watch www.hrw.org